UPDATE 62
Beste leden,
In vervolg op eerdere berichten, willen wij onderstaande actualiteiten onder uw aandacht brengen.
MKB-Nederland-voorzitter Vonhof: Drastische aanpassing 3e steunpakket ondernemers nodig
Ondernemers in de op last van de overheid én impliciet gesloten sectoren moeten veel ruimhartiger worden gecompenseerd voor hun inkomstenderving. Het derde steunpakket moet daarvoor drastisch worden aangepast. ‘Nu deze ondernemers nog steeds niet open kunnen, moeten ze veel meer steun krijgen. Ze hebben al die tijd alleen een gedeeltelijke tegemoetkoming in de loonkosten en de vaste lasten gekregen en zijn door hun reserves heen. Nu er met het opschalen van het testbeleid en nieuwe vaccins licht aan het eind van de tunnel is, dreigen ze vlak voor de finish alsnog te struikelen.’ Dat zegt voorzitter Jacco Vonhof van MKB-Nederland vandaag bij de start van de Dag van de Ondernemer, die op initiatief van de ondernemersorganisatie voor het vijfde jaar op rij wordt georganiseerd.
Te lage tegemoetkoming
Het stoort Vonhof dat de steun van het kabinet voor de gesloten sectoren maar niet verder komt dan wat er nu ligt. ‘Het beeld is steeds dat ondernemers zo goed geholpen worden, en voor heel veel bedrijven en banen is het steunpakket ook de redding. Maar dat geldt níet voor de ondernemers die expliciet door de overheid zijn gesloten, zoals de horeca, of die als gevolg van overheidsbeleid geen werk hebben, zoals de reisbureaus, de evenementen- en beveiligingsbranche. Die zijn opgeteld al maanden buiten bedrijf en met de huidige steun dus echt niet geholpen. De tegemoetkoming vaste lasten is veel te laag en de NOW is er om te voorkomen dat hun medewerkers hun baan verliezen.’
Waardeloos
Volgens Vonhof ontbreekt vaak het besef hoe ver het overheidsbeleid doorwerkt in ketens. ‘Als het dringend advies is: ga niet op wintersport, raakt dat niet alleen de reisbureaus, maar worden er ook geen ski’s verkocht. En als wordt gezegd: blijf zoveel mogelijk thuis, ga niet samen winkelen, dan blijft die schoenenzaak met zijn voorraad zitten. Die wordt waardeloos want de nieuwe collectie is al ingekocht.’
De voorzitter van MKB-Nederland wijst erop dat zo talloze bedrijven alsnog gaan omvallen en alle steun tot dusver weggegooid geld is. ‘Het ziet er steeds meer naar uit dat we door de inzet van grootschalig testen en het mogelijke begin van een vaccinatieprogramma in het voorjaar weer redelijk normaal kunnen gaan draaien. Dan zou het doodzonde zijn als bedrijven zo vlak voor de finish alsnog struikelen, omdat het kabinet nu te zuinig is.’
Domino-effect
Dat zou bovendien grote gevolgen hebben voor de werkgelegenheid én voor toeleveranciers in de keten. Vonhof vreest een domino-effect aan faillissementen. ‘Dat kunnen we als rijk land niet laten gebeuren. Het kabinet moet deze ondernemers nú echt stevig compenseren, want wat er nu aan de hand is, is volledig buiten hun schuld. Dan mogen we volgend jaar misschien eindelijk weer naar een evenement of op reis, maar is er geen bedrijf meer over om dat voor ons te organiseren.’
Dag van de Ondernemer
Op initiatief van MKB-Nederland viert Nederland vandaag voor het vijfde jaar op rij de Dag van de Ondernemer. ‘Juist in deze moeilijke coronatijd verdienen ondernemers dat we hen een hart onder de riem steken en hen in het zonnetje zetten’, zegt Vonhof. ‘Lef, creativiteit, doorzettingsvermogen, al die ondernemerseigenschappen zijn in deze tijd hard nodig. Om nu te overleven, maar ook om straks weer uit deze crisis te komen. Dat kan niet zonder ondernemerschap.’
De Dag van de Ondernemer wordt vanwege corona op de meeste plaatsen wat anders gevierd dan andere jaren: veel activiteiten en werkbezoeken gaan online, en wat wél fysiek wordt georganiseerd, gaat kleinschalig en volgens de RIVM-richtlijnen.
Economie herstelt in 2021, mits coronavirus onder controle
In de basisraming, die ervan uitgaat dat Nederland en andere Europese landen het coronavirus in de eerste helft van volgend jaar onder controle hebben, groeit de economie in 2021 met bijna 3%, na een krimp van ruim 4% in 2020. De werkloosheid loopt op tot boven de 6% in 2021. Vooral jongeren, werknemers met een flexibel arbeidscontract en zzp’ers worden geraakt. Dit blijkt uit de novemberraming die het Centraal Planbureau (CPB) op 26 november heeft gepubliceerd. De economische groeicijfers zijn voor 2020 iets hoger en voor 2021 iets lager dan in de raming die op Prinsjesdag is gepubliceerd. Dat komt respectievelijk door het onverwachts sterkere herstel in het derde kwartaal en door de tweede coronagolf.
Pieter Hasekamp, directeur CPB: “De tweede coronagolf leidt niet tot een wezenlijk ander economisch beeld voor 2021. Wel zijn bepaalde sectoren, zoals de horeca, de cultuursector en het toerisme opnieuw zwaar getroffen door nieuwe contactbeperkingen. Het generieke steunbeleid (NOW, TOZO) vanuit de overheid ademt mee met de economische ontwikkeling. Vanuit het perspectief van economische stabilisatie is er dan ook geen aanleiding om de ingezette afbouw van dat steunbeleid te heroverwegen. Wel kunnen er andere redenen zijn om getroffen sectoren tegemoet te komen; dergelijke steun is bij voorkeur tijdelijk en gericht.”
Basisraming: Kerncijfers voor de Nederlandse economie
2019 2020 2021
Onvolledig herstel bbp in 2021 1,7 -4,2 2,8
Werkloosheid loopt in 2021 verder op 3,4 4,1 6,1
Toename statische koopkracht volgend jaar lager 1,0 2,2 1,0
Ook volgend jaar nog groot begrotingstekort overheid (%bbp) 1,7 -6,1 -4,6
Schuldquote vlakt af op fors hoger niveau (%bbp) 48,7 56,7 59,0
De ontwikkeling van de pandemie is zeer bepalend voor de vooruitzichten op herstel. Om die onzekerheid recht te doen, is ook een ‘start-stop-scenario’ opgenomen, waarin nieuwe coronagolven volgen en vaccins onvoldoende beschikbaar of werkzaam zijn. In zo’n scenario krimpt de economie in 2021 met een kleine 1% en loopt de werkloosheid op tot meer dan 8% eind 2021.
De corona-recessie drukt de loonstijging in 2021 en daarmee de toename van de koopkracht. De cao-loonstijging valt terug van 2,5% in 2020 naar 1,4% in 2021. Door lastenverlichting is toch nog sprake van een koopkrachtstijging, van 1,0%, al is die lager dan de 2,2% in 2020. In deze statische koopkrachtcijfers is niet meegenomen dat ontslagen en weggevallen omzet van zelfstandigen voor een groot aantal mensen een sterk inkomensverlies veroorzaken en dat de overheid een deel van de loonkosten heeft overgenomen.
Het overheidstekort loopt volgend jaar terug door het economisch herstel en door het aflopen van steunmaatregelen halverwege volgend jaar. Het geraamde tekort is 4,6% bbp in 2021, 1,5% bbp minder dan in 2020. De stijging van de schuldquote vlakt hierdoor beduidend af.
Corona dempt groei productiviteit en arbeidsaanbod op middellange termijn
Naast de novemberraming is vandaag een actualisatie van de middellangetermijnverkenning gepubliceerd. Deze biedt een doorkijk naar 2022-2025 en vormt ook de basis voor het doorrekenen van de verkiezingsprogramma’s. De economie herstelt geleidelijk van de corona-recessie. De corona-uitbraak leidt tot een bbp-niveau in 2025 dat 4% lager ligt dan in de verkenning uit maart waarin nog geen rekening was gehouden met de corona-uitbraak. De bbp-groei in 2022-2025 bedraagt 1,5% per jaar; de statische koopkracht neemt in deze periode niet toe. De werkloosheid daalt geleidelijk tot 4,5% in 2025. Het overheidstekort loopt, op basis van ongewijzigd beleid, terug tot 1,2% bbp in 2025. De corona-uitbraak verslechtert het houdbaarheidssaldo, dat een indicatie geeft van de mate waarin lasten verschoven worden naar toekomstige generaties. Volgens de huidige inschatting is het houdbaarheidstekort 2,4% bbp.
Veelgestelde vragen en antwoorden
Wat was er gebeurd met de economie zonder lockdown?
Ook dan was consumptiedaling opgetreden, omdat mensen gedreven uit besmettingsangst vrijwillig afstand houden. We weten niet precies hoeveel, maar de totale consumptiedaling gedurende de looptijd van de epidemie zou uiteindelijk zelfs groter kunnen zijn, omdat de infectiegraad zonder lockdown veel langer hoog blijft. Causale analyse laat zien dat het effect van een hogere besmettingsgraad op consumptie veel groter was dan het effect van de lockdown. Dit suggereert dat er meer afstand wordt gehouden naarmate de besmettingsgraad hoger is, althans in de eerste fase van de epidemie. Zie het tekstkader in de novemberraming voor meer informatie.
Waarom is er in de middellangetermijnverkenning geen ‘start-stop-scenario’ opgenomen, zoals in de novemberraming?
Ook op de middellange termijn is de onzekerheid over de economische ontwikkeling zeer groot. Gezien het positieve nieuws over de ontwikkelingen rond de vaccins tegen het coronavirus, is het echter minder waarschijnlijk dat er nog langjarig sprake zal zijn van ‘doormodderen’. Om die reden is in de middellangetermijnverkenning geen ‘start-stop-scenario’ opgenomen.
NETEX 24/7 info lijn
Voor nadere info of toelichting kunt u steeds met het secretariaatsbureau contact opnemen via het reguliere telefoonnummer en e-mailadres, dan wel via het e-mail adres peter@menp.nl.
Tot nader bericht!
Met vriendelijke groet,
Nederlandse Vereniging van Textielreinigers
Peter N.M. Wennekes
