Auteur: NETEX Gorinchem

Donderdag 18 juni 2026 van 13.00 tot 14.00 uur

Beste Netex-leden,

Hoe zorgen we ervoor dat de overheid duurzamer textiel gaat inkopen en wat is daarvoor nodig vanuit de markt?

Veel textielverzorgingsbedrijven leveren al aan overheden of zouden dat in de toekomst kunnen doen. Juist daarom willen we jullie graag bij elkaar brengen voor een gezamenlijk webinar over aanbestedingen, circulariteit en de rol van de overheid als duurzame inkoper.

De overheid heeft met haar inkoopkracht een grote invloed op de textielketen. Maar in de praktijk lopen duurzame en circulaire oplossingen bij aanbestedingen nog vaak vast op budgetten, technische eisen, kwaliteitseisen, contractvoorwaarden of onvoldoende ruimte voor innovatie. Als sector weten wij waar het knelt en waar kansen liggen.

Daarom organiseren FTN/Netex, Cibutex en Modint een webinar waarin we met aanbieders uit de markt in gesprek gaan. Het doel is helder: samen bepalen welke acties nodig zijn om de overheid duurzamer, realistischer en toekomstgerichter te laten inkopen.

Datum: donderdag 18 juni 2026
Tijd: 13.00 – 14.00 uur
Voor wie: leden van FTN/Netex, Cibutex en Modint
Aanmelden: https://www.modint.nl/agendas/webinar-aanbestedingen-circulair-textiel/

Tijdens de webinar werken we met scherpe stellingen om het gesprek op gang te brengen. Denk aan vragen als:

• Wat betekent duurzaamheid als de laagste prijs nog steeds doorslaggevend is?
• Hoe realistisch zijn circulaire eisen in aanbestedingen als de techniek of schaal nog ontbreekt?
• Hoe voorkomen we dat kwaliteit, leveringszekerheid en gebruikerstevredenheid tegenover duurzaamheid worden gezet?
• Welke rol kunnen textielverzorgingsbedrijven spelen in hergebruik, levensduurverlenging, retourstromen en circulariteit?

Er is nadrukkelijk ruimte voor interactie. We willen ervaringen ophalen uit de praktijk: wat gaat goed, wat belemmert duurzame oplossingen en welke aanbevelingen moeten richting overheid worden meegegeven?

De uitkomsten gebruiken we om concrete aanbevelingen te formuleren over de overheid als ‘launching customer’ voor circulair textiel. Jullie praktijkkennis is daarbij onmisbaar.

Wij rekenen op jullie inbreng en hopen op een sterke vertegenwoordiging vanuit de Netex-achterban.

Vanaf dit jaar gelden er uniforme beveiligingseisen voor bedrijven die voor de Rijksoverheid of politie een opdracht uitvoeren met risico’s voor de nationale veiligheid. Dat zijn de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO). De overheid voert deze beveiligingseisen gefaseerd in. Inmiddels is een actieve communicatiecampagne gestart om organisaties die mogelijk met de ABRO te maken krijgen hierover te informeren.

De ABRO geldt voor ‘bijzondere opdrachten’ met risico’s voor de nationale veiligheid. Denk aan wapensystemen voor Defensie, ict-diensten of situaties waarin personen toegang krijgen tot gevoelige informatie, zoals bij het opruimen van overheidsgebouwen. Wanneer Defensie start met de ABRO, wordt deze gebruikt voor nieuwe contracten. Voor lopende contracten van Defensie blijven de Algemene Beveiligingseisen voor Defensieopdrachten (ABDO) gelden.

De opdrachtgever bekijkt eerst of het mogelijk is zelf maatregelen te nemen om de risico’s te verkleinen. Is dat niet mogelijk, dan past de opdrachtgever ABRO toe op de inkoop en moet de opdrachtnemer beveiligingsmaatregelen nemen.

Beveiligingsniveaus
De ABRO heeft 4 niveaus van ‘te beschermen belangen’, van TBB 4 (departementaal vertrouwelijk) tot TBB 1 (staatsgeheim-zeer geheim). Per beveiligingsniveau beschrijft de ABRO welke eisen gelden. Op de meeste opdrachten is TBB 4 van toepassing, met minder zware eisen dan voor TBB 1, 2 en 3. Vaak zijn de TBB 4-eisen gebaseerd op marktstandaarden die voor veel bedrijven al bekend zullen zijn.

Onderzoek NBIV
Voor elke bijzondere opdracht doet het Nationaal Bureau Industrieveiligheid (NBIV) onderzoek. Dit samenwerkingsverband van de AIVD en MIVD gaat na of een bedrijf voldoet aan de gestelde eisen.

ABRO-verklaring
Het NBIV-onderzoek duurt gemiddeld 3 tot 9 maanden. Dit hang onder meer af van welke beveiligingsmaatregelen nodig zijn. Als alles in orde is, dan krijg de opdrachtgever een ABRO-verklaring en kan de opdracht definitief worden gegund. Een ABRO-verklaring onder voorwaarden is ook mogelijk. Een bedrijf krijgt dan de tijd om aanpassingen door te voeren.

Kosten en voorbereiding
De ABRO-verklaring is kosteloos. Maar investeringen, zoals in beveiliging en ict, zijn voor rekening van de opdrachtnemer. Hoewel de ABRO nieuwe eisen stelt, biedt dit ook kansen. Door de uniforme set beveiligingseisen ontstaat er duidelijkheid voor de markt. Bedrijven die investeren in goede beveiliging, kunnen deze investering sneller terugverdienen bij verschillende opdrachten voor diverse overheidsorganisaties.

Lees verder op Rijksoverheid.nl/ABRO.

Op maandag 11 mei heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat de bedrijvencampagne ‘Draait jouw bedrijf door als Nederland uitvalt?’ gelanceerd. De campagne maakt onderdeel uit van de bredere Denk vooruit-campagne en richt zich op het versterken van de weerbaarheid van bedrijven in Nederland.

Aanleiding voor de campagne is de verslechterde internationale veiligheidssituatie. Bedrijven worden opgeroepen om na te denken over situaties waarin de normale bedrijfsvoering plotseling onder druk komt te staan. Daarbij gaat het onder meer om drie scenario’s:

• uitval van internet en telefonie gedurende 72 uur of langer;
• uitval van elektriciteit gedurende 72 uur of langer;
• een situatie waarin Nederland betrokken raakt bij een militair conflict.

Voor textielservicebedrijven kunnen dergelijke verstoringen grote gevolgen hebben. Continuïteit is immers van belang voor de eigen organisatie, maar ook voor klanten, leveranciers en andere schakels in de keten. Door vooraf na te denken over mogelijke risico’s en maatregelen, kan stilstand van uren of zelfs dagen zoveel mogelijk worden beperkt.

Het advies is om deze voorbereiding vast te leggen in een draaiboek, business continuity plan of noodplan. Daarin kan bijvoorbeeld worden beschreven welke processen prioriteit hebben, hoe communicatie met medewerkers en klanten wordt georganiseerd en welke alternatieve werkwijzen beschikbaar zijn bij langdurige uitval van energie, internet of telefonie.

Via de website Denk vooruit stelt de overheid een toolkit beschikbaar voor bedrijven. Deze bevat verschillende hulpmiddelen, waaronder een format voor een draaiboek. Ook wordt verwezen naar de Handreiking weerbaarheid van VNO-NCW en MKB-Nederland.

Sinds 1 januari 2026 is een Gebouw Automatiserings- en Controle Systeem, kortweg GACS, verplicht voor bepaalde utiliteitsgebouwen. Deze verplichting is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving en komt voort uit de Europese regelgeving EPBD IV.

De verplichting geldt voor eigenaren van utiliteitsgebouwen, inclusief productiehallen en werkplaatsen. Daarbij geldt als norm dat het gezamenlijke vermogen van alle systemen voor verwarming en koeling meer dan 290 kW bedraagt. Per 1 januari 2030 wordt deze grens verlaagd naar 70 kW.

Wat is een GACS?
Een GACS is een geavanceerd systeem dat de klimaat- en energie-installaties in een gebouw uitleest en bestuurt. Het systeem controleert, registreert en analyseert het energieverbruik permanent en kan dit waar nodig bijsturen. Daarnaast toetst een GACS de energie-efficiëntie van het gebouw. Het systeem kan rendementsverliezen van installaties opsporen en de beheerder informeren over mogelijke verbeteringen. Ook maakt het communicatie mogelijk tussen verschillende installaties en apparaten in het gebouw. Denk daarbij ook aan samenwerking met systemen die het energiegebruik beïnvloeden, zoals opslagsystemen, zonnepanelen en laadpalen.

Een GACS vormt daarmee een slimme, integrale laag over de bestaande technische installaties van een gebouw. Het verzamelt continu data over onder meer verwarming, koeling, ventilatie en verlichting. Door deze gegevens te analyseren, kunnen afwijkingen en inefficiënties vroegtijdig worden gesignaleerd. Vervolgens kan het systeem automatisch bijsturen, zodat de installatie optimaal functioneert.

Daarmee is een GACS meer dan een energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS), een gebouwautomatiseringssysteem (GBS) of een energiemanagementsysteem (EMS).

Beoordeling vraagt specialistische kennis
Met een checklist kan worden beoordeeld of een gebouw voldoet aan de GACS-regelgeving. Deze checklist is specialistisch werk. De checklist bestaat uit zeven pagina’s met normen voor onder meer verwarming, warm tapwater, airco’s, ventilatie, verlichting en zonwering. Op basis van deze checklist wordt het systeem ingedeeld in een klasse, variërend van A, zeer efficiënt, tot D, inefficiënt.

Het doel van een GACS is het verminderen van het energiegebruik in gebouwen. Voor eigenaren en gebruikers zijn de belangrijkste voordelen het voorkomen van energieverspilling, lagere energiekosten en verbetering van het comfort in het gebouw.

Advies aan wasserijen en stomerijen
De regelgeving over GACS is complex en gedetailleerd. Meer informatie hierover, en bedrijven die kunnen ondersteunen, is te vinden op de websites van:

• FHI (Federatie van technologiebranches)
• Techniek Nederland en
• TVVL (vereniging van professionals in de installatietechniek)

Het advies aan wasserijen en stomerijen is om te inventariseren of GACS wel of niet van toepassing is. Dit kan door het vermogen van alle verwarmings- en koelingssystemen bij elkaar op te tellen. Komt dit totaal uit boven 290 kW, dan is het advies om een gespecialiseerd bedrijf in te schakelen.

Beste leden, Zoals u weet zijn de voorbereidingen voor de nieuwe cao-ronde in volle gang. Van een aantal leden hebben we input gekregen. Hartelijk dank hiervoor. Omdat het secretariaat geen aanmeldingen heeft ontvangen voor de online cao-sessie van vanavond is besloten om deze sessie te annuleren. Als u nog input hebt, dan vragen wij u om deze per e-mail met ons te delen (netex@netex.nl). Dit kan tot en met 29 april 2026. Met vriendelijke groet, NETEX Niels PolsVoorzitter

Beste leden,

De voorbereidingen voor de nieuwe cao-ronde zijn in volle gang. In de periode tot en met 15 april vragen wij u actief om uw visie, aanvullingen en aandachtspunten met ons te delen, zodat wij met een breed gedragen mandaat de onderhandelingen met FNV en CNV kunnen ingaan.

In dat kader nodigen wij u van harte uit voor een online cao-sessie:

Datum: woensdag 15 april
Tijd: 18.30 – 19.30 uur
Vorm: online

Tijdens deze sessie gaan wij graag met u in gesprek over de inzet voor het komende cao-traject. U krijgt de gelegenheid om uw inzichten te delen en met andere leden van gedachten te wisselen. Uw inbreng is essentieel om gezamenlijk richting te bepalen.

De intensiteit en doorlooptijd van het onderhandelingsproces hangen sterk samen met de input die wij van u ontvangen. Hoe scherper en concreter uw inbreng, hoe beter wij gezamenlijk koers kunnen bepalen en hoe effectiever wij richting de vakbonden kunnen opereren.

Aanmelden voor de online cao-sessie kan tot 15 april 16.00 uur door een e-mail te sturen aan het secretariaat (netex@netex.nl). Kunt u niet deelnemen aan de sessie, dan kunt u uw input ook per e-mail aanleveren via het secretariaat.

Uitkomsten arbeidsvoorwaardenonderzoek werknemers
Uit het arbeidsvoorwaardenonderzoek onder werknemers, uitgevoerd in opdracht van de werkgevers en vakbonden binnen Stichting Sociaal Fonds Textielverzorging (Raltex) en waaraan circa 600 werknemers (ongeveer 7% van de sector) hebben deelgenomen, blijkt dat vooral het loon, een goede werk-privébalans en de hoogte van de pensioenuitkering als belangrijkste arbeidsvoorwaarden worden gezien. Het volledige rapport vindt u in de bijlage.

Basisafspraken meest belangrijk
‘Het verrast ons niet dat deze ‘basisafspraken’ bovenaan staan’, zegt Raltex-voorzitter Willem Kruithof. ‘Want veel medewerkers vinden deze onderwerpen het belangrijkst. Het onderzoek laat vooral zien dat medewerkers over veel arbeidsvoorwaarden best tevreden zijn. Alleen over de arbeidsvoorwaarde ‘loon’ zijn ze volgens het onderzoek minder tevreden.’ Sommige arbeidsvoorwaarden vinden werknemers minder belangrijk. Kruithof: ‘Bijvoorbeeld de toeslag voor bijzondere uren. En de fiscale uitruil reiskosten. Dat is een regeling waarbij je niet vergoede reiskosten aan het einde van het jaar kunt omzetten in extra nettoloon.’

Verschillende voorkeuren werknemers
Het onderzoek laat zien dat werknemers in de sector Textielverzorging over het algemeen geen arbeidsvoorwaarden missen.

• Een kleine groep medewerkers heeft wel behoefte aan een fietsregeling: een plan om via de werkgever een (elektrische) fiets te kopen of te leasen.
• Arbeidskrachten die 15-20 jaar in dienst zijn vinden de inhoud van hun werk en de werkomstandigheden belangrijker dan pensioen. Dat geldt ook voor kantoorpersoneel.
• Er zijn ook verschillen tussen leeftijdsgroepen. Werknemers jonger dan 25 jaar vinden bijvoorbeeld pensioen minder belangrijk. Arbeidskrachten van 25-35 jaar vinden zelfontwikkeling belangrijk.
• Werknemers van 55+ vinden de arbeidsvoorwaarde ‘Generatiepact’ belangrijk. Dat is een regeling waarbij je 80% werkt, 90%-92,5% loon krijgt en 100% pensioen opbouwt.

Uit het onderzoek blijkt welke arbeidsvoorwaarden werknemers in de sector Textielverzorging – productie en kantoor, jong en oud – belangrijk vinden. De komende maanden gaan werkgeversorganisaties FTN en NETEX en vakbonden FNV en CNV weer met elkaar in gesprek over een nieuwe cao Textielverzorging.

In bijgevoegd rapport leest u een uitgebreide analyse van de wensen en voorkeuren van medewerkers in de sector Textielverzorging. Het onderzoek is uitgevoerd door de Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN). In opdracht van werkgeverspartijen FTN en NETEX en de vakbonden FNV en CNV, verenigd in Stichting Sociaal Fonds Textielverzorging – Raltex.

Wij hopen u op 15 april online te mogen verwelkomen.

Met vriendelijke groet,
NETEX

Niels Pols
Voorzitter