De energietransitie is in volle gang. Om het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen, voeren de Europese Unie en de Nederlandse overheid steeds meer maatregelen in. Die bestaan uit belastingen, verplichtingen, beprijzing van CO₂-uitstoot en stimuleringsregelingen. Over alle onderwerpen is al eerder gecommuniceerd, niettemin treft u hieronder een beknopt overzicht aan van de belangrijkste ontwikkelingen.
Energiebelasting
De energiebelasting (EB), waarin sinds 2023 ook de voormalige Opslag Duurzame Energie (ODE) is opgenomen, is voor de meeste bedrijven een bekende kostenpost. De belasting wordt geheven over aardgas en elektriciteit die via het openbare net worden geleverd en kent verschillende verbruiksschijven.
Nieuw is dat vanaf 2026 ook zakelijk gebruikte waterstof onder de energiebelasting valt.
Vrachtwagenheffing
Per 1 juli 2026 is de vrachtwagenheffing ingevoerd. Deze geldt op vrijwel alle snelwegen en op een aantal provinciale en gemeentelijke wegen. Eigenaren van vrachtwagens betalen een bedrag per gereden kilometer. De hoogte van de heffing is afhankelijk van het voertuiggewicht, de CO₂-emissieklasse en de euro-emissieklasse. Tegelijkertijd is de motorrijtuigenbelasting voor vrachtwagens tussen 3.500 en 12.000 kilogram (N2) afgeschaft en voor zwaardere vrachtwagens (N3) aanzienlijk verlaagd. Ook is het Eurovignet voor Nederland per 1 juli 2026 vervallen.
ETS-2: beprijzing van CO₂-uitstoot
Naast het bestaande Europese emissiehandelssysteem (ETS) voor de zware industrie en energiesector wordt per 1 januari 2027 het nieuwe ETS-2 ingevoerd. Dit systeem wordt vaak aangeduid als een CO₂-heffing, maar de reikwijdte is aanzienlijk breder.
ETS-2 heeft betrekking op brandstoffen die worden geleverd aan de gebouwde omgeving, het wegvervoer en overige sectoren. Het gaat onder meer om aardgas, benzine, diesel en lpg, zowel voor particuliere als zakelijke gebruikers. Ook biobrandstoffen vallen onder ETS-2, al kunnen deze onder voorwaarden een nulwaardering krijgen. Elektriciteit en waterstof vallen buiten het systeem.
De verplichting ligt primair bij de leveranciers van brandstoffen. Zij moeten emissierechten aanschaffen voor de CO₂-uitstoot die samenhangt met de brandstoffen die zij op de markt brengen. Naar verwachting zullen deze kosten worden doorberekend aan de afnemers.
De prijs van emissierechten wordt bepaald door de markt. Op basis van de huidige verwachtingen kan dit leiden tot de volgende prijsstijgingen:
- Aardgas: circa 11 tot 22 eurocent per m³
- Benzine: circa 13 tot 26 eurocent per liter
- Diesel: circa 15 tot 30 eurocent per liter
Verplichte bijmenging van groen gas
Vanaf 1 januari 2027 zijn aardgasleveranciers verplicht een vastgesteld percentage groen gas aan het aardgasnet toe te voegen. Dit verplichte aandeel wordt de komende jaren stapsgewijs verhoogd. Naar verwachting leidt dit tot een beperkte prijsstijging van aardgas, oplopend tot ongeveer 2 eurocent per m³ in 2030.
Brandstoftransitieverplichting (BTV)
Sinds 1 januari 2026 geldt de Brandstoftransitieverplichting (BTV). Deze regeling vervangt de voormalige Jaarverplichting Energie Vervoer en verplicht leveranciers van fossiele brandstoffen om een steeds groter deel van hun leveringen te vervangen door hernieuwbare energie.
Binnen dit systeem wordt gewerkt met Emissie Reductie Eenheden (ERE’s), de opvolger van de Hernieuwbare Brandstof Eenheden (HBE’s). Leveranciers van fossiele brandstoffen moeten in toenemende mate hun leveringen compenseren met de aanschaf van ERE’s.
Bedrijven en particulieren die duurzame energie gebruiken, met name elektriciteit en biobrandstoffen, kunnen onder voorwaarden ERE’s genereren en verkopen. Voor elektrisch laden geldt dat dit alleen mogelijk is wanneer de gebruiker eigenaar is van de laadvoorziening én de laadvoorziening is voorzien van een MID-gecertificeerde meter.
De markt bepaalt de waarde van een ERE. Voor 2026 wordt uitgegaan van een prijs van ongeveer 10 eurocent per kWh.